Ушбу Статистика порталидан (бундан буён матнда — “Портал”) ва унда жойлаштирилган материаллардан фойдаланиш орқали фойдаланувчи ушбу ҳужжат қоидалари билан танишганлигини ва уларга рози эканлигини тасдиқлайди.
1. Маълумотлар манбалари
Порталда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки (бундан буён матнда — “Марказий банк”) томонидан шакллантириладиган статистик кўрсаткичлар, шунингдек бошқа давлат органлари, халқаро ташкилотлар ва бошқа учинчи шахслар томонидан ишлаб чиқарилган, ҳисоблаб чиқилган ёки эълон қилинган маълумотлар (бундан буён матнда — “учинчи шахслар маълумотлари”) жойлаштирилади. Ҳар бир кўрсаткичнинг манбаси бевосита кўрсаткич ёнида ёки унинг метамаълумотлари/методологик тавсифида кўрсатилади.
Учинчи шахслар маълумотлари Порталда фақат фойдаланувчиларнинг қулайлиги учун жойлаштирилади. Марказий банк ушбу маълумотларнинг аниқлиги, тўлиқлиги, ўз вақтидалиги ва методологик тўғрилиги учун жавобгар эмас — бундай маълумотлар мазмуни учун жавобгарлик уларнинг асл манбаи бўлган орган ёки ташкилот зиммасида бўлади. Порталда жойлаштирилган маълумотлар билан асл манба томонидан бевосита эълон қилинган маълумотлар ўртасида фарқ бўлган тақдирда, асл манба маълумотлари устувор ҳисобланади.
2. Маълумотларнинг долзарблиги ва уларни қайта кўриб чиқиш сиёсати
Порталда кўриш ва юклаб олиш учун мавжуд бўлган кўрсаткичлар уларнинг эълон қилинган санасига ёки фойдаланувчи томонидан юклаб олинган санасига мос ҳолатни акс эттиради.
Порталда эълон қилинадиган айрим статистик маълумотлар дастлабки характерга эга бўлиб, кейинчалик Марказий банк ёки бошқа асл манба томонидан қайта кўриб чиқилиши, яъни аниқлаштирилиши ёки тузатилиши мумкин. Бундай ўзгаришлар қўшимча ҳисоботларнинг келиб тушиши, техник хатоларнинг бартараф этилиши, ҳисоблаш методологиясининг ўзгариши, статистик манбаларнинг кенгайиши ёки ўзгариши, маълумотларнинг мавсумий тузатилиши, маълумотларни қайта таснифлаш ёки бошқа объектив сабаблар билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Маълумотларни қайта кўриб чиқиш ҳар бир статистик кўрсаткич учун алоҳида белгиланган ва унинг методологик тавсифида (метамаълумотларида) эълон қилинган қайта кўриб чиқиш сиёсати (revision policy)га мувофиқ амалга оширилади. Қайта кўриб чиқиш даврийлиги, кўлами ва муддатлари кўрсаткичдан кўрсаткичга фарқ қилиши мумкин.
Юклаб олинган маълумотлардан Порталдан ташқарида (ҳисоботларда, нашрларда, тадқиқотларда, тақдимотларда ва ҳ.к.) фойдаланадиган фойдаланувчиларга юклаб олинган санани қайд этиб қўйиш ва кейинчалик Порталдаги кўрсаткичнинг долзарб версияси билан солиштириб туриш тавсия этилади, чунки олдин юклаб олинган маълумотлар нусхаси вақт ўтиши билан амалдаги (қайта кўриб чиқилган) версияга мос келмаслиги мумкин.
3. Жавобгарликни чеклаш
Порталда жойлаштирилган кўрсаткичлар фақат маълумот бериш мақсадида тақдим этилади ҳамда молиявий, инвестициявий, ҳуқуқий ёки бошқа масалалар бўйича индивидуал тавсия, маслаҳат ёки расмий хулоса ҳисобланмайди.
Марказий банк қуйидагилар учун жавобгар эмас:
- фойдаланувчилар ёки учинчи шахслар томонидан Портал маълумотларидан фойдаланган ҳолда тайёрланган ҳар қандай тадқиқотлар, таҳлилий материаллар, ҳисоб-китоблар, моделлар ёки прогнозларнинг натижалари учун;
- ушбу ҳужжатнинг 2-бандига мувофиқ дастлабки статистик маълумотларнинг қайта кўриб чиқилиши сабабли юзага келадиган бундай тадқиқотлар, ҳисоб-китоблар, моделлар ёки прогнозларнинг кейинчалик аниқлаштирилиши, ўзгартирилиши ёки қайта кўриб чиқилиши учун;
- Портал маълумотларидан фойдаланиш ёки улар асосида қарор қабул қилиш натижасида юзага келган ҳар қандай тўғридан-тўғри ёки билвосита зарарлар, бой берилган фойда ёки бошқа салбий оқибатлар учун.
Ушбу жавобгарликни чеклаш тартиби Марказий банкнинг ўз маълумотларига ҳам, 1-бандга мувофиқ Порталда жойлаштирилган учинчи шахслар маълумотларига ҳам татбиқ этилади.
4. Марказий банкнинг ўз маълумотларининг аниқлиги ва тўлиқлиги
Марказий банк ўзи эълон қиладиган маълумотларнинг аниқлиги ва ишончлилигини таъминлаш учун оқилона чораларни кўради, бироқ уларнинг мутлақ аниқлиги, тўлиқлиги ёки техник хатоликларнинг йўқлигини кафолатламайди. Бундай хатолик аниқланган тақдирда, Марказий банк уни оқилона муддатларда бартараф этиш чораларини кўради; хатолик тузатилгунга қадар маълумотлардан фойдаланиш оқибатлари учун Марказий банк жавобгар эмас.
Кўрсаткичлардан фойдаланишда уларга тегишли метамаълумотлар, методологик изоҳлар ва қайта кўриб чиқиш сиёсати билан биргаликда танишиш тавсия этилади.
5. Маълумотларни яхлитлаш ва тақдим этиш
Кўрсаткичнинг айрим таркибий қисмлари яхлитлаш туфайли якуний қиймат билан мос келмаслиги мумкин. Яхлитлаш маълумотларнинг расмий мақомига таъсир қилмайди ва 2-бандда назарда тутилган қайта кўриб чиқиш учун асос ҳисобланмайди.
6. Маълумотлардан фойдаланиш ва уларга ҳавола бериш
Портал маълумотларидан нашрлар, ҳисоботлар ёки бошқа материалларда фойдаланганда фойдаланувчига манба сифатида Марказий банкни (учинчи шахслар маълумотларига нисбатан эса – тегишли асл манбани), шунингдек маълумотларга мурожаат қилинган / юклаб олинган санани кўрсатиш лозим.
Масалан:
Манба: [асл манба номи], маълумотлар олинган сана: [сана].
7. Порталнинг тил версиялари
Портал бир нечта тилларда мавжуд бўлиши мумкин. Тил версиялари ўртасида фарқ бўлган тақдирда, ўзбек тилидаги версия устувор ҳисобланади.
8. Огоҳлантиришга ўзгартириш киритиш
Марказий банк ушбу ҳужжатга бир томонлама тартибда ўзгартиришлар киритиш ҳуқуқига эга. Амалдаги таҳрир доимо Порталнинг ушбу саҳифасида мавжуд бўлади.
9. Алоқа учун
Маълумотлардаги аниқланган хатоликлар, ноаниқликлар, шунингдек Портални такомиллаштириш бўйича таклифлар ҳақида stat@cbu.uz манзилига хабар бериш мумкин.